PZU PZU

Mam konto w ZUS i OFE. W jaki sposób będzie wypłacana moja emerytura?

Po zmianach ustawowych w zakresie funkcjonowania OFE (Otwartych Funduszy Emerytalnych) oraz obniżenia wieku emerytalnego do 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet, wiele osób zastanawia się jak będzie wypłacana ich emerytura. Nie jest to mała grupa osób, gdyż na koniec lipca 2017r. liczba członków OFE to ok. 16,33 mln. Specjalnie dla nich przybliżymy temat.

Ustawa z 6 grudnia 2013 r. „o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych” wprowadziła kilka istotnych zmian.

  • Po pierwsze od 2014r. ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) zaprzestał przeprowadzania procedury losowania do OFE tych osób, które rozpoczęły prace zawodową i nie podpisały umowy z dowolnym OFE. Przystąpienie do OFE stało się tym samym dobrowolne, a nie obowiązkowe jak dotychczas.
  • Po drugie ok. 85% naszej składki emerytalnej obligatoryjnie pozostaje w ZUS w następującym podziale: ok. 63% na koncie w ramach I filaru (jest to 12,22% wynagrodzenia brutto) oraz ok. 22% składki na subkoncie ZUS w ramach II filaru. Składki są ewidencjonowane przez ZUS na naszych indywidualnych kontach i waloryzowane według ustalonych wskaźników.
  • Po trzecie co do pozostałych ok. 15 % składki emerytalnej, ubezpieczony ma prawo zadecydować, czy ma ona pozostać na subkoncie w ZUS w ramach II filaru, czy też trafiać na indywidualne konto w OFE.
  • Po czwarte ustawa wprowadziła tzw. „suwak bezpieczeństwa”, czyli mechanizm stopniowego przenoszenia środków z OFE do ZUS w okresie na 10 lat przed uzyskaniem przez ubezpieczonego wieku emerytalnego.

Suwak bezpieczeństwa

Wprowadzony przez ustawę tzw. suwak bezpieczeństwa nakazuje by OFE w okresie 10 lat przed nabyciem przez osobę ubezpieczoną, praw emerytalnych stopniowo, co miesiąc przekazywało cześć środków zgromadzonych na rachunku w OFE do ZUS. Dodatkowo, w tym okresie ZUS przestaje przekazywać naszą część składki (ok. 15%) i pozostawia ją, księgując jej równowartość na subkoncie w ramach II filaru. Dzieje się tak dlatego, że według obowiązującego systemu emerytalnego, za obsługę i wypłatę świadczenia emerytalnego odpowiedzialny jest wyłącznie ZUS. Dlatego, w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego wszystkie nasze zgromadzone środki w OFE, powinny się znaleźć i być zaksięgowane na kontach ZUS. Po przekazaniu środków, członkostwo w OFE, które trwa w trakcie działania mechanizmu suwaka bezpieczeństwa, ulega wykreśleniu.

Mechanizm ten ma zabezpieczyć wartość naszych pieniędzy zgromadzonych w OFE. Jak powszechnie wiadomo, fundusze emerytalne inwestują długookresowo w instrumenty finansowe (w tym w akcje spółek notowanych na giełdzie), na które wpływ mają różne czynniki makroekonomiczne i gospodarcze. W długim okresie ich inwestycje jak wskazują dotychczasowe dane przynoszą zyski. Jednak krótkoterminowo istnieje możliwość, że wartość zdecydowanej większości spółek notowanych na giełdzie straci na wartości (bessa). Żeby nie trafić na taki dołek inwestycyjny, w którym fundusz musiałby jednorazowo sprzedać wszystkie nasze jednostki rozrachunkowe, wprowadzono 10 letni okres ich umarzania. Eliminuje to ryzyko utraty wartości naszych jednostek rozliczeniowych, gdyż nigdy okres dekoniunktury na rynkach finansowych nie trwał tak długo.

Praktyczne zastosowanie suwaka

W praktyce wygląda to tak, że jeśli osiągniemy wiek o 10 lat niższy od wieku emerytalnego, ZUS jest zobligowany ustawowo poinformować o tym fakcie OFE. Wówczas fundusz musi rozpocząć procedurę stopniowej, comiesięcznej sprzedaży części jednostek rozrachunkowych (ich umarzania) i przekazywania środków pieniężnych na rzecz FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych). Ich równowartość jest ewidencjonowana na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. OFE nie umarza wszystkich udziałów (jednostek rozrachunkowych) jednocześnie, tylko według następującego wzoru:

umarzana liczba udziałów = posiadana liczna udziałów / (wyrażana w miesiącach różnica pomiędzy wiekiem emerytalnym, a wiekiem członka OFE w dniu dokonywania umorzenia)

Przykład:

W czerwcu 2017r. OFE otrzymuje informację od ZUS w Twojej sprawie, że masz mniej niż 10 lat do osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury. W tym przypadku załóżmy, że nastąpi to w lipcu 2027 r. OFE ma więc 120 rat miesięcznych do przelania, tak aby ostatnia rata została zapłacona w czerwcu 2027 r.

Dlatego pierwsza rata tzw. suwaka bezpieczeństwa zostanie przelana w lipcu 2017r wg wyliczenia:

Liczba posiadanych jednostek rozrachunkowych w lipcu 2017 = 1980.

Rata suwaka = 1980/120 = 16,5 W lipcu OFE przeleje więc równowartość umorzonych 16,5 jednostek rozrachunkowych do ZUS. W związku z tym, że od tej pory automatycznie ZUS przestaje przekazywać do OFE kolejne składki emerytalne: w sierpniu rata suwaka będzie wynosić = (1980-16,5)/119 = 16,5 jednostki rozliczeniowe. W końcu w ostatnim okresie, czyli w czerwcu 2027 r. fundusz przeleje ostatnią ratę, tak by na koncie ZUS znalazły się wszystkie nasze do tej pory zgromadzone środki. Od następnego miesiąca ZUS zacznie wypłacać Tobie emeryturę.